Trong Phật pháp, Chư Tổ có khuyên một câu:
"Tri túc tâm thường lạc" nghĩa là: "biết đủ thì luôn an
vui". Vì biết đủ trong chính Pháp của Đức Phật, biết đủ trong sự hành trì
của mình, và quan trọng hơn là biết đủ trong cuộc sống.
Trong
Phật Pháp không có tham cầu, không có đa cầu, không có ác cầu. Tham cầu là gì?
Đó là chúng ta mong muốn những thứ mà vượt ngoài khả năng của chúng ta. Khả
năng chúng ta chỉ là như vậy thôi, chúng ta không nhận thức đánh giá được con
người thật của mình, chúng ta lại mong cầu một cách hoang đường, vượt khỏi khả
năng, thì không bao giờ chúng ta thực hiện được cái đó cả. Và khi không thực hiện
được thì nó dẫn đến cái khổ. Phật nói: cầu bất đắc khổ, tức là mong cầu mà
không được. Cho nên, ước nguyện của chúng ta nhiều khi các cụ nói là mình phải
đặt chỉ tiêu để chúng ta thực hiện được nó. Và khi thực hiện được, nó sẽ đem lại
những niềm vui phấn khích chúng ta. Ngược lại, chúng ta đặt tiêu chuẩn cao quá
và khi không thực hiện được, nó thất bại thì nó khổ đau.
Rồi từ tham cầu đó thành đa cầu: có một rồi muốn
có hai, có ba, có bốn, lại đòi có năm. Cái đó thuộc về đa cầu.
Nhưng còn một cái nữa là ác cầu. Ác cầu là thấy
người khác làm được, thấy người khác thành công, mình lại không tùy hỷ họ, mình
lại không tán trợ họ, mình không thành nhân chi mỹ, mình ganh ghét đố kỵ, chỉ
muốn người ta thất bại, chỉ muốn người ta đổ vỡ.
Như
vậy: tham cầu, đa cầu, ác cầu sẽ dẫn chúng ta vào địa ngục, ngã quỷ và súc
sinh. Tam ác đạo sinh ra từ tham cầu, từ đa cầu và từ ác cầu. Ác cầu thì nó vào
địa ngục. Tham cầu nó làm ngã quỷ. Đa cầu nó làm súc sinh.
Cho nên, chúng ta mong cầu cái gì mà không
chân chính, không đúng đắn thì nó sẽ không phải là tạo cho chúng ta được quả
phúc tốt đẹp, mà ngược lại nó dẫn chúng ta sang một cái nhân cực kỳ xấu.
Cái
ngọn của cây đâm chồi nảy lộc ra, cái đó chúng ta gọi là lộc. Chúng ta đầu năm
đi chùa hái lộc. Lộc sinh ra từ đâu? Lộc sinh ra từ Phúc, tức là lộc sinh ra từ
cành cây. Cành cây sinh ra từ đâu? Cành cây sinh ra từ thân cây. Phúc sinh ra từ
đâu? Phúc sinh ra từ Đức. Cái thân cây sinh ra từ đâu? Nó sinh ra từ gốc cây. Đức
sinh ra từ đâu? Đức sinh ra từ tâm.
Nếu
mà chúng ta không có tâm, không có đức, không có phúc thì lấy đâu ra lộc, chỉ
mong cầu các cái xa rời với bản chất của nó. Cho nên, cái gốc mà Phật dạy chúng
ta là quay lại tu từ cái Tâm của mình. Từ cái tâm đó để tạo dựng nên cái Đức của
mình. Có đức đó rồi, chúng ta mới vun bồi được phúc thiện, mà từ phúc thiện đó
chúng ta mới được hưởng phúc, hưởng lộc. Đấy là cách cầu phúc, cầu lộc đúng nhất.
Đấy mới là ước nguyện và cái đó mới là thụ dụng Phật pháp.
Trích: Bài Khai Pháp Đầu Xuân do TT. Thích
Tiến Đạt - Viện Chủ Viện Tịnh Luật Chùa Đại Từ Ân, chia sẻ tới Phật tử nhân dịp
năm mới Giáp Thìn 2024 - Ngày Mồng 3 Tết .
