Hôm nay chúng ta chỉ hiểu cái tiến trình, diễn biến từ
địa ngục mà khoa học kêu là vật lý cho tới sinh lý, địa ngục vô gián, địa ngục
hữu gián theo Duy thức. Rồi nó tiến lên cảm giác là ngạ quỷ. Rồi cảm giác bắt đầu
tiến hóa lên tới súc sanh là tư tưởng thì hoàn toàn nằm trong cái mờ mờ nghĩa
là vô minh. Vô minh là cái nền tảng. Mà vô minh từ đâu có? Thì cái này để bàn
riêng một cái nữa.
Bây giờ chúng ta chỉ hiểu cái tiến trình tiến hóa của
uế độ, của sự đau khổ, của tư tưởng. Có nhiều danh từ lắm, chúng ta kêu để hiểu
biết thôi.
Ban đầu là vật lý tức là địa ngục vô gián chưa có cái
biết, chưa có sự sống. Thì chúng ta nhìn xung quanh coi cái nào chưa có sự sống
thì cái đó đều là địa ngục vô gián hết. Chẳng hạn dầu, ly, ca, quần áo, guốc,
giày, dép, .... tất cả những cái này đều là vật lý tức là địa ngục vô gián
không có cái biết, không có sự sống.
Tới thứ hai là sinh lý là địa ngục hữu gián là có
gián đoạn đó là mắt-tai-mũi-lưỡi-thân có sự sống mà chưa có cái biết, tôi đã giảng
nhiều rồi, giờ tôi nói sơ thôi.
Tới thứ ba là ngạ quỷ. Là khi vật lý tiếp xúc, Đạo Phật
kêu là duyên khởi là 2 cái nó gặp nhau thì vật lý nó sẽ nằm trên sinh lý.
Con mắt tôi, cái trồng đen, khi tôi nhìn thấy cái ca
thì cái ca nằm trên trồng đen của tôi, thì cái trồng đen bắt đầu có cái cảm
giác mờ mờ, cái đó kêu là ngạ quỷ chưa có tư tưởng, cảm giác nó khác tư tưởng,
cảm giác chỉ nhận sự vật, con mắt nó chỉ nhận sự vật.
Còn khi cái tiếng tôi gõ như thế này đi tới lỗ tai, lỗ
tai nhận cái tiếng mà tiếng gì chưa biết. Con mắt nhận sự vật nhưng sự vật
gì,chưa biết.
Cái lỗ mũi khi có cái mùi tới, mùi dầu thơm hay mùi
phẩn thúi tới nhưng mà nó không phân biệt được mùi gì, chỉ biết có cái mùi nằm
trên lỗ mũi. Thì đó là ngạ quỷ.
Cái lưỡi khi mà để cục đường lên thì nó nhận biết có
vật thôi, nhưng mà ngọt, hay chua, ... nó chưa biết. Thì cái đó là ngạ quỷ.
Cái thân khi rờ, xúc chạm một cái vật gì, chẳng hạn
cái đồng hồ hoặc là cái ấm nước, nó nhận có vật chớ vật đó nóng, mềm nó chưa biết,
thì cái đó là ngạ quỷ.
Ngạ quỷ là nhận một cách lờ mờ. Mà lờ mờ này là vô
minh hạng nặng.
Súc sanh. Rồi 5 cái đó đưa lên trên đầu là cái óc đó
chưa có dây thần kinh tức là súc sanh, nó chưa có dây thần kinh óc, chỉ có cái
đầu thôi. Còn ngạ quỷ là cỏ cây, nó chưa có cái đầu, nó đâu có mắt-tai-mũi-lưỡi
gì đâu, nó chỉ có cái gốc cây, mà chúng ta kêu cái cảm giác của nó là thọ thần.
Chúng ta để ý mới biết, ở đây tôi giảng sơ thôi. Tôi đã giảng nhiều lần rồi,
quý vị về ngôi thiền rồi ôn lại. Nội quý vị ôn lại cái này rồi suy nghĩ cho kỹ
5-7 ngày cũng chưa có hết, hén. Quý vị không chịu cứ giao cho tôi không thì
không được, thành ra tôi bắt trả bài là ở chỗ đó. Bữa nào tôi rãnh, trả từng
người tôi dí nữa, tức là hỏi vào chiều sâu đó, cho thí dụ câu hỏi đàng hoàng
như tôi cho thí dụ, như vậy quý vị mới hiểu sự vật, chớ để tôi giảng lỗ tai này
qua lỗ tai khác thì quý vị không bao giờ đắc Nhập lưu được, không bao giờ đắc
Thánh quả được. Chúng ta tiếp tục.
Loài súc sanh có cái đầu thì chúng ta để ý nó chưa có
dây thần kinh. Mắt-tai-mũi-lưỡi-thân nằm ở đâu? Nằm ở trên thân. Mà cái tột
cùng của trên thân là cái gì? Cái đầu. Loài thú nó có cái đầu, mắt-tai-mũi-lưỡi
nó nằm ở trên cái đầu. Cái đầu mới sửa sắc-thinh-hương-vị-xúc thành ra pháp trần.
Pháp trần ít có ai hiểu, ít có ai giảng chạy lắm. 30-40 năm tôi cứ nghiền ngẫm
hoài, cứ trăn trở hoài rồi sau tôi hiểu. Thì cái đó kêu là pháp trần. Thành ra
khi con mắt tôi mà thấy cái ca, thì cái ca là vật lý là sắc trần. Mà khi cái đầu
tôi tiếp xúc với cái ca trên con mắt thì nó thành ra pháp trần, thì cái ca đó
chỉ là cảm giác lờ mờ. Khi cái đầu tôi tiếp xúc với cái ca trên con mắt sửa
thành cái tướng rõ rệt hơn, thì cái này kêu là súc sanh.
Thành ra cảm giác của ngạ quỷ là chưa có tư tưởng, chỉ
có nhận biết sự vật thôi. Còn tới loài thú có tư tưởng nhưng chưa có ý chí, nó
biết đây là cái ca, nhưng không biết cái ca này tốt xấu như thế nào, cải sửa
sơn phết này kia, lấy cái nấp này đậy lên thì nó không biết cái đó. Thành ra nó
có tư tưởng mà chưa có ý chí, chưa có nghiệp.
Quý vị ngồi thiền, quý vị mới thấy trong cái vũ trụ
này. Mà nếu quý vị sống với con mắt, cảm giác mà chưa có tư tưởng mà hành động
liền thì quý vị là ngạ quỷ, có, trong đời này có. Có những người đói ăn thịt
chuột, uống nước đường mương. Quý vị vô nhà thương Biên Hòa thì thấy, ngạ quỷ
hiện tại á. Còn đây nếu quý vị tham tiền, tham bạc này kia quý vị điên thì cũng
giống như mấy ông mà điên ở trong nhà thương Biên Hòa, ngay bây giờ cái thân
người mà cái tâm ngạ quỷ. Quý vị đi thăm người điên trong nhà thương Biên Hòa,
quý vị thấy đủ hạng người ở trong đó, 4 đường ác nằm ngay trong đó. Quý vị cũng
sẽ được như vậy, nếu quý vị làm ác, đánh cha, đánh mẹ, đấu tố cha mẹ này kia
thì quý vị cũng lọt nằm trong đó. Tôi nói rồi quý vị biết từng người, nhìn mấy
người đó quý vị biết mấy người này đang ở trong ngạ quỷ, mình thương hại không
hết. Nhưng mà quý vị làm sao cứu họ. Cứu họ là quý vị phải biết alaya của họ và
phải biết cái bài vở cho họ học để họ thoát khỏi cái đó. Mình còn chưa biết
mình thì làm sao cứu người ta được! Thành ra trước tiên quý vị phải cứu mình, đừng
để mình lọt vào ngạ quỷ.
Rồi bây giờ tới súc sanh thì bắt đầu có cái đầu nhưng
mà chưa có ý chí nghĩa là không cải sửa được. Chúng ta thấy con chim nó làm ổ,
100 năm sau, 1.000 năm sau cũng cái ổ đó thôi. Con người không có ở vậy đâu,
ban đầu cũng ở trong hang ăn lông ổ lỗ, rồi đến nhà lá, nhà lầu, bây giờ nhà cả
trăm từng. Con người có ý chí, có ý nghiệp. Tôi nói sơ thôi. Quý vị sẽ nhìn thấy
loài thú, nếu quý vị sống như vậy thì quý vị là loài thú, nếu quý vị sống mà
không cải sửa, bệnh chết chịu thôi thì quý vị thân người mà tâm là tâm thú.
Chúng ta thấy dân tộc thiểu số đa số là vậy ít có biết cải sửa lắm.
Con người biết cải sửa là bắt đầu có nghiệp.
Nghiệp là gì? Nghiệp là vấn đề.
Bây giờ chúng ta nghiệp nhiều lắm, biết cải sửa, cải
sửa đầy đủ tiện nghi. Để chi vậy? Để hưởng thụ.
Các bậc Thánh nhân có cải sửa không? Dĩ nhiên là có,
nhưng khác một chút là họ không hề hưởng thụ, họ nương vào cái nền tảng cái
thông minh này để họ bước qua cái Bát nhã, nó khác nhau có một chút thôi.
Như thế nào là thông minh? Cõi người chưa, hơi hơi
thôi, biết cải sửa là khá rồi. Thành ra cõi người bắt đầu có luân lý, có bổn phận,
có trách nhiệm, có công ơn cha mẹ, anh em, vợ chồng, xã hội, quốc gia, nhà nước,
bổn phận đủ, đó là xứng đáng một công dân, chưa có kinh nghiệm, có nghiệp mà phải
có kinh nghiệm nữa. Chúng ta thấy những người làm việc, có người chỉ qua 1 lần
họ còn làm khéo hơn mình, có người chỉ rồi làm thất bại 5-7 lần, 9-10 lần mới
làm được, thì cái này là tâm người. Còn tâm cõi trời người ta chỉ 1 lần còn làm
khéo hơn mình chỉ nữa thì đó kêu là có ý chí, có nghiệp mà lại có kinh nghiệm nữa,
nhưng mà kinh nghiệm ấu trỉ, tức là còn non nớt thì đó là cõi trời dục giới.
Thành ra chúng ta thấy cõi người giống như loài thú vậy đó, có vợ chồng, có sự
giao hợp, có con cái, rồi có chết nguyên con thúi quắc, có vô lò thiêu hoặc là
chôn.
Còn cõi trời dục giới họ rất đẹp, họ không ăn tạp như
mình nữa, họ ăn bằng mùi hương hoặc họ ăn bằng mật bông hoặc ăn bằng không khí,
mấy ông tiên đấy. Vẫn còn ăn, nhưng họ chết họ có thể biến mất hoặc họ có những
cái hào quang, họ rất là đẹp, chúng ta kêu là tiên, tiên giáng thế. Họ cũng còn
đoàn thực, đoàn thực là ăn từng viên rồi vò xuống, rồi tiêu hóa rồi ỉa ra.
Rồi thấy cái này không yên, họ mới tiến qua cõi trời
sắc giới. Cõi này ngon a, họ giữ 8 giới, tức là không có vợ chồng nữa, hay đúng
ra không có nam căn nữ căn nữa, không có đàn ông đàn bà, toàn là trượng phu.
Quý vị biết danh từ trượng phu không? Thì thôi cái đó để giảng sau. Chỉ toàn là
trượng phu không có nam căn nữ căn. Thành ra họ không sống như mình, không còn
sắc-tài-danh-lợi-ăn-uống-ngủ-nghỉ nữa, mà họ chỉ ăn bằng cái hỷ lạc, chớ không
phải ăn bằng mật bông, bằng không khí nữa mà ăn bằng cái hỷ lạc. Lúc nào quý vị
ngồi thiền tới nhị thiền, tam thiền thì quý vị biết. Nhị thiền, tam thiền của
cõi trời dục giới khác hén, được 5-10 phút hoặc 1-2 tiếng thôi. Người ta nhập 7
ngày, 7 tháng, 7 năm, 7.000 năm, 70.000 năm, người ta nhập vào trong đó, người
ta ăn bằng cái hỷ lạc. Ở đây chúng ta thấy, đây tôi nói sơ hén.
Ly dục sanh hỷ lạc là niệm Phật đếm từ 1-10, niệm Phật
khỏi đếm, 5-10 phút hoặc 1-2 tiếng thôi.
Còn định sanh hỷ lạc là các Ngài chìm đắm trong đó,
tiếng niệm Phật vào trong linh hồn tức là nhập tâm á, từ trong đó nó phát ra rồi
tư tưởng mình mới tống vô, tập trung nhớ nghĩ kỹ tiếng niệm Phật tống nó trở
vô, rồi linh hồn nó hồn nhiên phát ra.
Tôi nói quý vị để ý nha, chữ hồn nhiên nó khác, chữ cố
ý tập trung nó khác.
Tập trung là niệm Phật bằng tư tưởng, ý thức.
Còn hồn nhiên là từ alaya nó phát ra.
Mà alaya không phải vọng nha, mà cũng không phải
chơn, tôi có giảng mấy lần rồi. Thành ra nghe pháp tôi khó hiểu lắm, phải nghe
nhiều lần.
Còn tư tưởng hoàn toàn vọng, tư tưởng là phải có cố ý
để niệm Phật, nhớ Phật, nghĩ Phật, tưởng Phật, cố ý niệm là tống vô trong linh
hồn. Linh hồn trong đó có những chủng tử thiện ác nó tiêu diệt một phần, còn một
ít, chúng ta phải bền hoài, làm hoài cho tới chừng câu niệm Phật nó nhiều rồi
nó tiêu diệt chủng tử ác lại, rồi alaya nó đầy thì hồn nhiên nó tràn ra. Alaya
là chơn vọng hòa hợp, còn tư tưởng hoàn toàn vọng. Thì tới đây định lực chúng
ta rất mạnh, chúng ta có thể tập trung phát nguyện thì A Di Đà hiện liền.
Còn niệm Phật đếm từ 1-10, niệm Phật khỏi đếm chưa chắc
vãng sanh, phải nhờ Ban Hộ niệm, cái này tôi có giảng nhiều rồi. Giai đoạn đầu
và thứ nhì là ly dục sanh hỷ lạc còn ở thân ngoài tức là mắt-tai-mũi-lưỡi-thân-óc.
Tới giai đoạn thứ 3 là định sanh hỷ lạc là đi vào cái
thân bên trong tức là các dây thần kinh. Nhị thiền là định sanh hỷ lạc là chúng
ta hưởng cái hỷ lạc ở trong thân tức là các dây
thần kinh.
Rồi ly hỷ diệu lạc là tam thiền, chúng ta chìm đắm
trong cái lạc. Tôi giảng cái lạc rồi. Cái hỷ là cái thân bên ngoài, cái lạc là
cái thân bên trong. Ly hỷ diệu lạc là bỏ cái thân bên ngoài, cái cảm giác vui
nó tràn hết thân trong.
Rồi bỏ nữa không còn thân ngoài, không còn thân
trong, không còn hỷ, không còn lạc nữa, mà còn một cái bất lạc bất khổ thọ. Bất
lạc bất khổ thọ cũng là một trạng thái hỷ lạc nha, thành ra kêu là thọ bất lạc
bất khổ thọ, cái này khó hiểu, nó không thuộc về cảm giác, nó không nương vào
dây thần kinh, nó không có thần kinh bên ngoài, không có thần kinh bên trong mà
nó siêu lên 2 cái đó, nhưng mà vẫn là cảm giác, chúng ta thường kêu danh từ là
cảm giác dửng dưng. Sau chúng ta sẽ trở lại cái này cho sâu hơn.
Bữa nay trả bài thôi, chúng ta trở tới trở lui hoài,
quý vị làm biếng trả bài quá. Tôi thấy là hiểu được cái ý của tôi để trả bài
cái cốt lõi chỉ có 9-10 người hà, còn đây độc đáo nhất tôi thấy là cô Diệu
Thái, cô nắm được cái ý của tôi, còn đa số trả dài dòng, mà không nắm được cái
ý của tôi muốn nói, cái ý của tôi là muốn nói đưa về Bát nhã đấy, đại khái là vậy.
Vì cõi đời này quý vị không qua Bát nhã là quý vị sẽ khổ đau.
Hơn Thống lãnh cõi đất.
Hơn được sanh cõi trời.
Hơn chủ trì võ trụ.
Quả Dự lưu tối thắng.
Thời bây giờ là thời điên đảo vô cùng, mà quý vị cải
sửa hoài là quý vị mệt. Quý vị cứ để nó điên đảo, quý vị đừng có cải sửa mà phải
thấy rõ cái diễn biến, cái mấu chốt đau khổ của nó.
Quý vị không làm được thì phải nắm cái cốt lõi của
tôi chớ, tôi không cần làm được hay không, tôi muốn quý vị nắm cái cốt lõi của
tôi hay không. Tôi thấy có mình cô Diệu Thái là cô Hoàn gì đó, thì cô trả bài độc
đáo. Còn nói rõ nhất có ông Thiện Khánh, cô Như Đắc trình bày cách tu rất là
sáng tỏ, còn một số nữa tôi không nhớ. Thôi vậy thôi. Thì bây giờ tôi lập lại.
Như vậy 4 đường ác thì người, trời thấy lờ mờ cho nên
chạy lên người và trời dục giới. Còn Nhập lưu thấy rõ cho nên người, trời và Nhập
lưu giống hệt nhau, giống như 2 ly nước mà tôi đã thí dụ rồi.
Sơ thiền, nhị thiền, tam thiền thấy cái sơ hở đó mới
nhảy lên sơ, nhị, tam thiền. Còn quả Thánh thứ nhì Nhất vãng lai thấy rõ người,
trời dục giới cho nên không luân hồi vào đó nữa nhưng còn kẹt vào sơ, nhị, tam
thiền vì chưa thấy rõ. Cho nên sơ, nhị, tam thiền với Nhất vãng lai giống hệt
nhau.
Rồi tới tứ thiền sắc giới thấy sơ hở một cách lờ mờ
sơ, nhị, tam thiền mới cải sửa, chạy trốn tiến lên cõi tứ thiền. Còn Bất lai thấy
rõ ràng không chạy đâu hết. Nhưng mà qua tứ thiền Bất lai thấy không rõ, nó kẹt.
Thành ra Bất lai còn luân hồi về tứ thiền sắc giới. Bất lai với tứ thiền sắc giới
giống hệt nhau. Quý vị phải biết Còn tới Alahán thì các Ngài mới thấy rõ tứ thiền
sắc giới, tứ không và ngã mạn tức là mạtna và vô minh tức là những chủng tử dưới
hình thức năng lực ở trong alaya.
Alaya phức tạp lắm nghe. Alaya khi nó xao động thành
mạtna, mà mạtna khi nó đứng lặng thành alaya, nhưng cái đó chỉ là phần vô minh
tức là vọng tưởng kiên cố ở trong alaya chứ không phải là alaya. Chúng ta phải
hiểu cái đó, cái mờ mờ mà khi xao động nó biến thành chủng tử nó tạo thành cái
hư không vô biên, tôi giảng hoài, thành cái alaya này nó phức tạp. Cái đó lúc
nào đó tôi sẽ giảng lại, nó là như vậy. Cuối cùng Alahán mới thấy được toàn diện.
Alahán với Bất lai, với Nhất vãng lai, với Nhập lưu
giống hệt mà nó khác.
Giống nhau: là tất cả đều là vô lượng vô biên.
Khác nhau: Alahán đứng lặng bất biến, đó là nước mà
tôi thường thí dụ.
Còn khi mà do một cái niệm bất giác căn bản đó thì nó
xuống alaya là đứng lặng mà chuyển biến, mà hễ đứng lặng thì không có tướng,
còn chuyển biến là có hình. Còn đứng lặng bất biến thì hình-tướng mất luôn, cõi
này kêu là Thánh vô học, không còn học. Các Ngài nắm hết tam giới.
Rồi khi nó chuyển biến chậm lại thì bắt đầu nó có
chuyển biến nhưng vẫn đứng lặng. Mà đứng lặng là không có tướng tức là không có
không gian, mà có chuyển biến thì là thới gian, thời gian này là tuyệt đối, tức
là không cần đối tượng. Rồi nó chuyển biến chậm nữa, cái đó kêu là linh hồn đó,
tức là Hư vô vi tế. Hư vô vi tế khác, linh hồn khác nhưng mà 2 cái nó một thứ
thôi. Bữa nào chúng ta giảng lại. Rồi nó chuyển biến chậm nữa thì thành Hư minh
le lói chiếu soi. Thì Hư vô vi tế này là cái chỗ đắc quả của Bất lai. Khi nó là
Hư minh le lói chiếu soi là chỗ đắc quả của Nhất vãng lai, nó dung thông với cảm
giác của sơ, nhị, tam thiền. Rồi khi nó chuyển biến chậm nữa thì nó có hình
không có hào quang thì nó dung thông với người, trời dục giới. Thành ra người,
trời dục giới với Nhập lưu dung thông giống hệt nhau. Đại khái là như vậy,
hén".
XIN
THƯỜNG NIỆM:
NAM
MÔ BỔN SƯ THÍCH CA MÂU NI PHẬT.
NAM
MÔ A DI ĐÀ PHẬT.
(Trích
từ bài giảng "kinh Sáu Sáu - lần 4 - tuần 6")
