Rằm tháng giêng hay còn gọi là tết thượng nguyên là ngày rằm đầu tiên của năm mới, cho nên gần như tất cả mọi người đều quan tâm đến nghi thức tâm linh trong dịp này. Nghi thức Phật giáo đều chú trọng nghi thức tất cả các ngày rằm trong đó rằm tháng giêng và rằm tháng 7 có ý nghĩa rất quan trọng, bởi the quan niệm, rằm tháng giêng tập trung cầu an và rằm tháng 7 thì tập trung cầu siêu. Trong nghi thức cúng rằm tháng giêng sẽ tùy từng vị thế của người hành lễ để tiến hành các nghi thức: người hành lễ là thầy cúng họ sẽ lễ theo nghi thức của các tổ; Phật tử tại gia sẽ theo nghi thức dành cho cư sĩ tại gia; Phật tử xuất gia sẽ thực hiện theo nghi thức của bản tự nơi mình xuất gia tu học; nếu ai theo tín ngưỡng tam tứ phủ cũng sẽ có những cách thức hành lễ đúng với nghi thức. Trong bài viết này, tôi xin mạo muội có đôi lời chia sẻ về nghi thức cúng rằm tháng giêng thông dụng phổ biến dành cho tất cả mọi người.
1. Chuẩn bị lễ
Có thể lễ chay, mặn là tùy tâm, tùy theo tôn giáo và phong tục tập quán, mong muốn và lòng thành của người hành lễ. Việc sắp lễ thế nào cho đầy đủ đã có bài đăng chia sẻ trên blog, ai quên có thể tìm để xem lại. Quan trọng nhất là chuẩn bị lễ phải thành tâm.
2. Thời gian lễ
Có thể tiến hành từ tối 14/1 âm lịch đến rạng ngày 15/1 âm lịch hoặc làm trọn trong ngày 15/1 âm lịch. Việc sắp xếp thời gian lễ cũng là tùy người hành lễ sao cho hợp lý.
3. Nghi thức lễ
- Đối với lễ tại ban thờ Thổ công, gia tiên: Nếu dâng sớ thì dùng lòng sớ thổ công, gia tiên thông dụng, ai có lòng sớ xuân thiên thượng nguyên thì dâng 1 lòng sớ đó vì đã có đủ đường thỉnh cả thổ công và gia tiên, còn nếu không có lòng sớ đó thì dâng hai lòng sớ nói trên. Nếu không có lòng sớ nào thì dùng văn khấn ngày rằm và mồng 1 hàng tháng (đã chia sẽ trên blog, vui lòng xem lại).
- Đối với lễ tại ban thờ Phật: Người hành lễ có thể tụng một trong các bộ kinh cầu an sau: Kinh Phổ môn (trích trong Kinh Diệu Pháp Liên Hoa) kinh nói về công đức và phát nguyện của Ngài Bồ Tát Quán Thế Âm, Kinh Dược sư là một bộ kinh riêng ca tụng về Đức Phật Dược Sư Lưu Ly Quang Vương Như Lai (các nhà chùa đầu năm mới thường cầu an bằng cách tụng kinh này trong lễ cầu an, dâng sao giải hạn); Kinh Khâm Thiên giải ách (Là Bộ kinh của Việt Nam do các Chư Tổ soạn ra để giải hạn, nương nhờ vào oai lực của các chư vị Phật, Thánh, Thần...để trợ giúp gia chủ tăng phúc, giảm hạn, bộ kinh này không phổ biến nên tôi sẽ chia sẻ lên blog này, ai cần thì lưu lại và hành trì).
- Đối với những gia đình không có Ban Thờ Phật nhưng tâm hướng Phật và muốn tự cầu an thì thiết lập một Bàn thờ Phật tạm, yêu cầu cao ráo, sạch sẽ, trang nghiêm, bày lễ sau đó hành trì giống như trên, tâm hướng Phật, trí quán tưởng đến vị Phật mình cầu nguyện sẽ tất ứng.
Sau khi tụng kinh xong thì đọc văn cầu an và lời nguyện khi tụng kinh bản thân tôi đã chia sẻ trên blog ở các bài trước.
4. Một số hoạt động cầu an đầu năm mới
- Cúng dường: Từ cúng dường từ đường của gia đình, đến dòng họ, đến lễ tại tại mộ, đến đi lễ đền, chùa, đình, miếu...
- Phóng sinh
- Bố thí
Vài điều chia sẻ
Chúc mọi người thân tâm an lạc, năm mới bình an!