Một hôm, Đức Phật đang ngồi cùng các môn đồ thì bỗng
có một người hỏi Ngài rằng “Nghiệp là gì?".
Đức Phật trả lời: “Để ta kể cho các ngươi một câu
chuyện.
Một vị vua đang cưỡi voi đi thăm thú vương quốc của
mình. Đột nhiên ông ta dừng lại trước một cửa hàng ở trong chợ và nói với cận
thần của mình: Không biết tại sao, nhưng ta muốn treo cổ chủ cửa hàng này.
Người cận thần bị sốc. Nhưng trước khi ông ta có thể
hỏi rõ lý do tại sao thì nhà vua đã đi tiếp.
Hôm sau, người cận thần này tới cửa hàng hôm trước,
ăn mặc như một người dân địa phương để tìm gặp chủ cửa hàng.
Ông ta gọi chuyện rồi hỏi xem tình hình buôn bán của
cửa hàng ra sao. Chủ cửa hàng là một thương nhân buôn bán gỗ đàn hương, trả lời
một cách buồn bã rằng anh ta hầu như chẳng có khách hàng nào.
Người ta cứ đến cửa hàng, ngửi mùi gỗ đàn hướng rồi
lại bỏ đi. Thậm chí họ còn khen ngợi chất lượng của gỗ đàn hương, nhưng hiếm
khi mua thứ gì. Hy vọng duy nhất của anh ta là việc nhà vua sớm qua đời. Có như
thế thì người ta mới có nhu cầu mua thật nhiều gỗ đàn hương để phục vụ cho các
công đoạn tang lễ. Và vì là người bản gỗ đàn hương duy nhất ở đây nên hẳn cái
chết của nhà vua sẽ mang lại cơ hội làm giàu rất lớn cho anh ta.
Đến lúc này, vị quan cận thần mới hiểu lý do tại
sao nhà vua dừng lại trước cửa hàng của ông ta và bày tỏ ý muốn giết người chủ
cửa hàng. Có lẽ, ý nghĩ tiêu cực của người chủ cửa hàng, bằng một cách siêu
nhiên nào đó, đã tác động tới nhà vua, và rồi, khiến nhà vua cũng lại có ý nghĩ
tiêu cực với anh ta như vậy.
Vị quan cận thần vốn là một người có trí tuệ thâm
sâu, đã ngẫm nghĩ một hồi rồi mới đưa ra quyết định. Ông không nói cho người chủ
của hàng biết mình là ai, cũng không tiết lộ ý muốn của nhà vua. Ngược lại, ông
chỉ nói rằng mình muốn mua một ít gỗ đàn hương.
Nghe thấy vậy, người chủ cửa hàng vô cùng vui mừng.
Anh ta gói ghém món hàng rồi giao cho vị quan cận thần.
Khi trở về cung điện, vị quan cận thần đi thẳng đến
chỗ của nhà vua và nói rằng người thương nhân có một món quà cho bệ hạ. Nhà vua
hết sức ngạc nhiên. Khi mở gói quà, nhà vua đã thấy vô cùng thích thú và ấn tượng
trước màu vàng tinh tế của miếng gỗ và hương thơm kỳ diệu tuyệt vời của nó.
Đang trong tâm trạng vui vẻ, nhà vua ra lệnh thưởng
cho người thương nhân vài đồng tiền vàng. Trong thâm tâm, ông thầm tự trách
mình rằng đã có ý nghĩ xấu khi muốn giết anh ta.
Còn khi người bán hàng nhận được những đồng tiền
vàng do nhà vua thường cho, anh ta cũng hết sức sủng sốt. Anh ta bắt đầu nhận
ra nhà vua là một đấng quân vương hào phóng, tốt bụng và đã cứu anh ta thoát khỏi
cảnh phá sản.
Anh ta cũng rất hối hận khi đã trót có ý nghĩ độc
ác là mong cho nhà vua băng hà sớm chỉ để có thể bán được nhiều gỗ đàn hương.
“Vậy Nghiệp là gì?", Đức Phật hỏi lại các môn
đồ sau khi kết thúc câu chuyện.
Nhiều người đã đưa ra các câu trả lời khác nhau, rằng
đó là lời nói, là hành động, là cảm xúc của chúng ta.
Nhưng Đức Phật đã lắc đầu và nói rằng, “Suy nghĩ của
các ngươi chính là Nghiệp đó".
Lời bàn:
Hãy nhớ rằng, khi bạn có những suy nghĩ thiện
lành, tốt đẹp về người khác, thì những suy nghĩ tích cực ấy cũng sẽ quay trở lại
với bạn theo cách tương tự.
Còn khi chúng ta để cho những ý nghĩ độc ác, xấu
xa xâm chiếm tâm trí mình, thì bằng một cách nào đó, chúng sẽ quay lại đáp trả,
và nạn nhân phải nhận những hậu quả ấy, không ai khác, chính là bạn.
Câu chuyện còn cho thấy, qua lăng kính của một người
lương thiện, mọi mâu thuẫn đều có thể được hóa giải, điều dữ trở thành chuyện
lành, và ai trong chúng ta cũng nên là vị quan cận thần, hãy dùng suy nghĩ thiện
lành của mình để giúp đỡ người khác, cũng là giúp chính mình.
-ST-
