Ý NGHĨA CÂU "NAM MÔ A DI ĐÀ PHẬT"

南無阿彌陀佛

'Nam Mô A Di Ðà Phật' là câu mở đầu trong các bài khấn lễ trước ban thờ gia tiên, khấn lễ ở chùa, đền, điện, phủ. Là câu niệm quen thuộc của người tụng kinh niệm Phật. Ai cũng biết niệm, người không học Phật cũng biết niệm, nhưng ít người biết ý nghĩa. Chúng ta căn cứ theo kinh sách Phật giáo để giải thích sơ lược.

Kinh Phật vốn là chữ Phạn (Ấn Độ), được phiên dịch ra chữ Hán khi truyền sang Trung Hoa, vì thời xưa nước này chưa có chữ tượng thanh, nên hoàn toàn dùng chữ Hán tượng hình để phiên âm và dịch nghĩa. Nước ta xưa là một trong số các nước sử dụng chữ Hán, Phật giáo Đại thừa cũng được truyền từ Trung Hoa sang, nên kinh chữ Hán đương nhiên được sử dụng rất phù hợp trong Phật giáo nước nhà. Có điều tuy cùng một chữ Hán, nhưng mỗi nước, thậm chí mỗi miền có một cách phát âm khác nhau, âm chữ Hán đọc tại nước ta gọi là âm Hán Việt.

-“Nam mô” là âm Hán Việt của hai chữ 南無, đây là hai chữ Hán dùng để ghi lại âm đọc chữ Phạn (ngày nay có La tinh hoá là "Namo") khi phiên âm sang tiếng của người Trung Hoa, người Hoa đọc là 'Na Mô'. Không những chỉ dùng hai chữ 南無 này, mà tuỳ theo vùng miền, người Trung Hoa còn dùng các cặp chữ khác để ghi, các cặp chữ đó tuy hình khác nhau nhưng vốn dụng ý ban đầu đều đọc cùng âm thanh 'Na Mô', khi đọc theo âm Hán Việt thì tạo thành các âm khác nhau, đó là 曩謨 (Nẵng mồ), 南牟(Nam mâu), 那謨,那摸,娜謨 (Na mô), 南謨 (Nam mô), 那摩 (Na ma), 曩莫 (Nẵng mạc), 納莫 (Nạp mạc), 納慕 (Nạp mộ). Nước ta thường đọc theo chữ 南無, ngày xưa đọc là Nam vô, nay đọc là Nam mô. Cần lưu ý, tất cả các chữ Hán này chỉ là ký tự để phiên âm, hoàn toàn không mang theo nghĩa.

Khi dịch nghĩa ra chữ Hán thì Nam mô có nhiều nghĩa tuỳ theo tâm ý của mỗi người, đó là: 敬禮 kính lễ (cung kính lễ bái), 歸敬 quy kính (đem lòng kính ngưỡng hướng về), 歸依 quy y (quay về nương tựa theo), 歸命 quy mệnh (đem cả thân mạng gửi gắm), 信從 tín tòng (tin theo). Vì từ này mang nhiều nghĩa, nên các bậc cao tăng dịch kinh ngày xưa mới giữ nguyên từ gốc tiếng Phạn. Từ này thường đặt trước đối tượng được kính lễ, như Nam Mô Phật, Nam Mô Pháp, Nam Mô Tăng,... Ý nghĩa chính là bày tỏ sự lễ bái, cao hơn nữa là nguyện đem thân mạng của mình gửi gắm nương tựa theo Phật, cầu Phật cứu độ.

-“A Di Đà Phật” 阿彌陀佛 là danh từ chỉ tên Đức Phật A Di Đà (thường gọi là Phật hiệu, tức là câu danh hiệu Phật),  cũng là danh từ tiếng Phạn được phiên âm bằng chữ Hán, nếu dịch nghĩa đơn giản ra chữ Hán thì A là vô (không), 彌陀 Di Đà là lượng (đo lường), 阿彌陀 A Di Đà là Vô Lượng, nghĩa là không thể đo lường được, Phật là 覺者 Giác giả (bậc tỉnh giác hoàn toàn sáng suốt). Về ý nghĩa được nói trong Kinh thì A Di Đà là 無量光 Vô Lượng Quang (hào quang tỏa sáng khắp mọi nơi, chỉ không gian vô tận), và 無量壽 Vô Lượng Thọ (tồn tại mãi mãi, chỉ thời gian vô cùng), hàm nghĩa chỉ cho trí tuệ, từ bi và sức thần thông vô lượng vô biên của Đức Phật A Di Đà, ngôn ngữ không thể nói hết. Danh hiệu Phật là phương tiện cứu độ chúng sinh thoát khỏi biển khổ sinh tử luân hồi, công đức lớn lao không thể nghĩ bàn nên được xưng dương là "Vạn Đức Hồng Danh". 

Hằng ngày trong ý niệm mỗi người luôn hướng đến điều thiện, luôn nhớ niệm câu "Nam Mô A Di Ðà Phật", nguyện sau khi mãn phần được vãng sinh về thế giới Cực Lạc của Đức Phật A Di Đà, thì được Phật che chở, hiện đời được chuyển biến nghịch cảnh, giảm bớt tai nạn, thân tâm được an vui, sau khi dương thọ hết, Thần thức sẽ được Phật đón về thế giới Cực Lạc, thoát khỏi cảnh khổ sinh tử luân hồi, được trường sinh bất diệt, an vui mãi mãi. Muốn hiểu rõ chúng ta phải đọc các kinh sách Phật giáo, ít nhất phải đọc kỹ kinh A Di Đà, kinh Vô Lượng Thọ, đọc các sách Long Thư Tịnh Độ Văn, Lá Thư Tịnh Độ, Niệm Phật Thập Yếu, Ấn Quang Pháp Sư Văn Sao, An Sĩ Toàn Thư, Phật Pháp Thành Tựu Ngay Trong Hiện Đời.

Tóm lại khi niệm 'Nam Mô A Di Ðà Phật', đối với người chưa có tín nguyện cầu vãng sinh thì ý nghĩa là "kính lễ Phật A Di Ðà", đối với người tu pháp môn Tịnh Độ thì có hàm nghĩa là: "con chí thành kính lễ nguyện đem thân mạng giao phó nương tựa Đức Phật A Di Ðà".

愛河千尺浪 Ái hà thiên xích lãng苦海萬重波 Khổ hải vạn trùng ba欲免輪廻苦 Dục miễn luân hồi khổ急急念彌陀 Cấp cấp niệm Di Đà.

Sông Ái nghìn thước sóng

Bể Khổ muôn trùng sa

Muốn thoát luân hồi khổ

Gấp gấp niệm Di Đà.

Ngày lành, tháng tốt, Đệ tử học Phật sưu tầm và chia sẻ