Trong cuộc sống, có những người tốt, nhưng cũng có những người chưa tốt.
Có những người dễ thương và có những người chưa dễ thương. Có những cái tích cực
và cũng có những cái tiêu cực. Đời sống là như vậy: có bùn và có sen. Không có
bùn thì sen không mọc lên được. Vì vậy sự có mặt của khổ đau là một chuyện rất
bình thường. Vấn đề không phải là khổ đau nên có mặt hay không nên có mặt, mà
là làm thế nào để không bị đắm chìm trong khổ đau, biết khéo léo sử dụng khổ
đau để làm nên hạnh phúc.
Nếu nhìn sâu vào những người đang tàn hại thế giới, đang giết chóc hay
đang tàn phá thì mình thấy có thể là những người đó không muốn giết chóc hay
tàn phá. Nhưng vì họ có quá nhiều đau khổ, quá nhiều giận dữ trong tâm mà không
biết cách xử lý, nên họ bị thúc đẩy làm những chuyện mà có thể họ không muốn
làm. Ai trong chúng ta cũng đều có lúc hành xử như vậy: mình biết đó là chuyện
xấu nhưng mình vẫn làm như thường để rồi sau đó cảm thấy ân hận. Chúng ta hiểu
là những người kia cũng rơi vào trong hoàn cảnh đó. Họ không muốn làm như vậy,
nhưng vì trong lòng họ có quá nhiều bạo động và hận thù nên họ không cưỡng lại
được.
Vấn đề không phải là trừng phạt mà là làm thế nào để giúp cho người
kia chuyển hóa khổ đau và sự giận dữ trong họ. Thế nào cũng có những phương thức
khác nhau để giúp. Nếu dùng súng bắn hay bắt bỏ tù người kia thì mình không
giúp gì được cho họ, tại vì đó là những cách thức để trừng phạt.
Nếu những người lãnh đạo trong các trại giam biết thực tập thì họ sẽ
không sử dụng phương pháp giam cầm để trừng phạt, mà sẽ sử dụng những phương tiện
của trại cải huấn để giúp cho tù nhân thực tập và chuyển hóa. Nếu những người
cai tù biết tập thở có chánh niệm để chuyển hóa sự giận dữ trong lòng thì họ có
thể giúp cho tù nhân cũng làm được như vậy. Nhiều lúc mình phải bắt giam người
kia để họ không tiếp tục sát hại và tàn phá. Nhưng mình bắt giam vì từ bi, chứ
không phải vì giận dữ. Khi bắt giam người kia mình nói với họ là mình bị bắt buộc
phải làm như vậy, nhưng mình muốn họ hợp tác với mình để thực tập thở có chánh
niệm, làm êm dịu sự giận dữ, nhìn sự việc một cách bình tĩnh hơn và làm phát khởi
lòng từ bi. Nếu làm được như vậy, họ có thể sớm được trả tự do. Nếu ban quản lý
trại giam biết thực tập thì họ sẽ giúp cho tù nhân chuyển hóa và được trả tự do
sớm hơn.
Có rất nhiều người đang làm những việc gây ra nhiều đau khổ cho thế giới.
Nhưng thay vì giận ghét họ thì mình có thể phát khởi lòng từ bi, để cho tình
thương lớn lên trong tâm mình, và mình lập lời nguyện là mình sẽ tìm ra con đường
để giúp cho những người đó chuyển hóa được giận dữ và bạo động để họ đừng tiếp
tục làm khổ những người khác nữa.
Nếu trong lòng mình có ước muốn giúp đỡ người khác thì mình đích thực
là một vị Bồ tát, là một vị Bụt, dù là tuổi mình còn rất nhỏ. Chúng ta hiện có
rất nhiều vị Bồ tát trẻ trên thế giới.
- Thích Nhất Hạnh -
