Trong các bài văn khấn cúng đầu năm mới (giao thừa trong nhà &
ngoài sân) ta thấy các cụ có nhắc tới các vị hành binh, hành khiển và tên các vị
này sẽ được thay đổi theo từng năm. VD vị quan năm Tý là Chu Vương, năm Sửu là
Triệu Vương v.v ... Vậy 12 vị hành binh, hành khiển, phán quan
trong từng năm là những ai? Nhiệm vụ của họ là gì? Sắm lễ cúng các vị này cần
lưu ý những gì?... Hãy cùng tìm hiểu.
12 vị hành khiển, hành binh,
phán quan là ai?
Trong vũ trụ có sao Mộc (木星 Mộc tinh) mà phương Đông gọi là sao
Thái Tuế (太歲),
12 năm quanh hết một vòng mặt trời. Hàng năm đi ngang qua một cung trên đường
Hoàng đạo, ứng với 12 cung từ Tý đến Hợi. Khi sao Mộc đi vào cung Tý năm đó gọi
là năm Tý, đến cung Sửu năm đó là năm Sửu …vào cung Hợi là năm Hợi. Vì vậy đó
là sao năm hay sao Thái Tuế và được tôn là vị “Hành khiển thập nhị chi
Thần” (行遣十二之神).
Người xưa, với quan niệm phong phú về thần linh đã không coi đơn giản
đó là một ngôi sao mà thần linh hoá thành 12 vị thần hành khiển (quan văn),
hành binh (quan võ) gọi là thập nhị Đại vương hành khiển. Dân gian cũng tin rằng
đó là những người thay mặt Ngọc Hoàng - vị vua của thiên giới trông coi mọi việc
trên thế gian, mỗi vị một năm theo chu kỳ của 12 con giáp. Bắt đầu là năm Tý,
năm cuối cùng là năm Hợi, hết năm Hợi lại quay trở lại với vị Đại vương hành
khiển của 12 năm trước.
Nhiệm vụ - Trách nhiệm của 12 vị
Quan Đương Niên Hành Khiển là gì?
Các vị đại vương này còn gọi là đương niên chi thần, mỗi vị có trách
nhiệm cai trị thế gian trong cả năm, xem xét mọi việc hay dở của từng người, từng
gia đình, từng thôn xã cho đến từng quốc gia để định công luận tội, tâu lên Thượng
đế. Thượng đế, căn cứ vào bản công tội đó để chỉ thị cho người mới xuống cai trị biết để định công, tội.
Bên cạnh mười hai vị hành khiển là mười hai phán quan. Đại vương hành
khiển lo việc thi hành những mệnh lệnh của Ngọc Hoàng còn phán quan thì lo việc
ghi chép công, tội của mọi người, mọi gia đình, mọi thôn xã.
Trong các vị hành khiển, có vị nhân từ, có vị cương trực và cũng có vị
khắc nghiệt.
Nếu năm đó gặp vị hành khiển nhân từ, cương trực, đức độ thì nhân dân
no đủ, khang thái, ít thiên tai, dịch bệnh.
Ngược lại, năm nào đói kém nhiều, bệnh tật, tai ách, loạn lạc triền
miên người ta tin rằng đó là hoạ do vị hành khiển năm đó giận dữ giáng xuống.
CÁC QUAN ĐƯƠNG NIÊN HÀNH KHIỂN
TỪNG NĂM
NĂM TÝ: QUAN CHU VƯƠNG hành khiển, Thiên ôn
hành binh chi Thần, Lý Tào Phán quan.
NĂM SỬU: QUAN TRIỆU VƯƠNG hành khiển, Tam thập
lục phương hành binh chi Thần, Khúc Tào Phán quan.
NĂM DẦN: QUAN NGỤY VƯƠNG hành khiển, Mộc chi
Thần, Tiêu tào Phán Quan.
NĂM MÃO: QUAN TRỊNH VƯƠNG hành khiển, Thạch
tinh chi Thần, Liễu Tào Phán quan.
NĂM THÌN: QUAN SƠ VƯƠNG hành khiển, Hỏa tinh
chi Thần, Biểu Tào Phán quan.
NĂM TỴ: QUAN NGÔ VƯƠNG hành khiển, Thiên hải
chi Thần, Hứa Tào Phán quan.
NĂM NGỌ: QUAN TẦN VƯƠNG hành khiển, Tiên Tào
chi Thần. Nhân tào Phán quan.
NĂM MÙI: QUAN TỐNG VƯƠNG hành khiển, Ngũ đạo
chi Thần, Lâm Tào Phán quan.
NĂM THÂN: QUAN TỀ VƯƠNG hành khiển, Ngũ Miếu
chi Thần, Tống Tào Phán quan.
NĂM DẬU: QUAN LỖ VƯƠNG hành khiển, Ngũ Nhạc
chi Thần, Cự Tào Phán quan.
NĂM TUẤT: QUAN VIỆT VƯƠNG hành khiển, Thiết bá
chi Thần, Thành Tào Phán quan.
NĂM HỢI: QUAN LƯU VƯƠNG hành khiển, Ngũ ôn chi
Thần, Nguyễn Tào Phán quan.
CHÚ THÍCH: 12 vị Đại Vương hành khiển cai quản 12 năm, mỗi vị đều có một
vị Phán quan giúp việc.
Quý vị có thể lưu lại để sau này viết sớ, viết văn khấn hoặc khấn nôm
nhớ vị quan hành khiển và phán quan nào của năm 2022 (NHÂM DẦN).
Chúc quý vị trí định, tâm an thân khỏe!
