Có người cho rằng, kinh A Di Đà không do Đức Phật
Thích-ca nói, mà do chư Tổ về sau kết tập. Có phải vậy không? Việc chư Tổ kết tập
là đúng, còn bảo không do Đức Phật Thích-ca nói là sai, vì không có căn cứ.
Nhưng không chỉ riêng một kinh A Di Đà do chư Tổ về sau kết tập, mà tất cả kinh
điển hiện nay ta được biết đều do chư Tổ về sau kết tập cả, bao gồm cả các kinh
điển được gọi là “Nguyên thủy” như Āgama và Nikāya. Kinh Nikaya bản thân nó
cũng được viết thành văn tự vào khoảng 600 năm sau Phật tịch ở ngoài nước Ấn độ.
Vào thời gian này, kinh điển Đại thừa cũng được viết thành văn bản.
Những hiểu biết về mặt lịch sử hiện nay cho ta biết
như thế.
Phật chỉ nói kinh, còn việc kết tập kinh điển là của chư Tổ. Và với trí tuệ Toàn giác, với trí tuệ Chánh biến tri, với trí tuệ Minh hành túc, với trí tuệ Thế gian giải, nên không có điều gì cần thiết cho sự tu tập đạo giải thoát mà Đức Phật Thích-ca không giảng dạy cho đệ tử của Ngài một cách tường tận khi còn tại thế.
Ngài đã từng giảng dạy về những hạnh nguyện mà Ngài
và chư Phật đã từng tu tập trong quá khứ, từ một đời cho đến nhiều đời, từ một
kiếp cho đến nhiều kiếp, từ một thế giới cho đến vô số thế giới và những tri kiến
cũng như những sở hành không thể nghĩ bàn của chư Phật, và các kinh điển ấy đã
được chư Tổ kết tập qua nhiều thời kỳ khác nhau, trong đó có cả các kinh điển
mà Đức Phật Thích-ca giảng dạy về Tịnh độ của chư Phật, khiến cho ta ngày nay
có được các văn hệ kinh điển như Āgama, Nikāya, Bản sanh, Bản sự, Nhân duyên, Vị
tằng hữu, Vô vấn tự thuyết...
Đọc lịch sử các tôn giáo lớn trên thế giới ta cũng
thấy như vậy, các vị Giáo chủ của các tôn giáo chỉ thuyết giảng, còn những vị kế
thừa về sau mới viết lại, khai triển và hệ thống hóa giáo lý của những vị Giáo
chủ. Ngay cả các sách Nho giáo như Dịch, Lễ, Thi, Thư đều không phải do Khổng Tử
viết và nói ra, mà chỉ san định và hệ thống lại. Và ngay cả Cựu ước của Do Thái
giáo, Tân ước của Thiên Chúa giáo La Mã, Koran của Hồi giáo, cũng đều do những
người kế thừa san định.
-ST-
