1. MỆNH
Mệnh là cố định không thể thay đổi, là tiên thiên chú định. Nghĩa là
khi một người xuất sinh thì đã được an bài một mệnh sẵn rồi.
Từ nghĩa hẹp mà giảng, người Trung Hoa nói về “mệnh” chính là “Bát tự”
(giờ, ngày, tháng, năm sinh viết theo Thiên can và Địa chi, là một cách xem số
mệnh của Trung Hoa xưa). Căn cứ vào “Bát tự” của một người, người ta có thể suy
tính ra quỹ đạo vận hành, vinh nhục, phúc họa, bần phú, thọ yểu trong cuộc đời
của một người.
Từ nghĩa rộng mà giảng, trong cuộc đời của con người là có những điều
mà họ có làm gì cũng không thể thay đổi được. Đây là điều mà người ta thường gọi
là số phận. Trong Phật gia gọi điều này là “A lại da thức”, nó là thứ đi theo
vòng luân hồi của con người.
2. VẬN
Vận cũng được gọi là vận thế, là điều có thể thay đổi được.
Nếu ví “mệnh” là một chiếc xe xuất phát từ điểm bắt đầu chạy đến điểm
cuối cùng của cuộc đời, thì xe của một người là loại gì, con đường như thế nào,
đó được gọi là “mệnh”. Còn cụ thể, một người lái xe như thế nào để đi hết cuộc
đời thì đó lại được gọi là “vận”.
Một số người nguyên ban đầu vốn là đã có xe tốt, đường tốt, nhưng lại
để bản thân “nước chảy bèo trôi”, không lái tốt nên kết quả là cuộc đời kết
thúc không có hậu. Trái lại, nhiều người vốn ban đầu chỉ có chiếc xe không tốt,
đường đi lại đầy chông gai, gập ghềnh khúc khuỷu, nhưng bởi vì cả đời cần cù chịu
khó, cẩn thận từng ly từng tý, lái xe rất chuyên tâm, kết quả cả đời bình an.
Chính bởi vì “mệnh” là cố định không thay đổi, nhưng “vận” lại nằm
trong tay của mỗi người. Cho nên, chúng ta thường ngày vẫn nghe nói rằng “bói mệnh,
đoán mệnh”, mà không có “đoán vận,” hay “đoán vận mệnh” là vậy.
3. PHONG THỦY
Phong thủy không chỉ bao gồm môi trường tự nhiên mà chúng ta sống mà
còn bao gồm cả môi trường xã hội. Nếu ví con người như một cái cây thì phong thủy
chính là môi trường mà cái cây này sinh sống, bao gồm thổ nhưỡng, ánh sáng, lượng
nước, các sinh vật khác ở xung quanh…
Môi trường bên ngoài này tất nhiên là rất quan trọng, nhưng gen di
truyền và nỗ lực sinh trưởng của cái cây ấy cũng rất quan trọng. Cho nên có thể
thấy, phong thủy chỉ là nhân tố bên ngoài, không phải nhân tố bên trong, không
hoàn toàn quyết định con người. Tất nhiên nhân tố bên ngoài và nhân tố bên
trong là có sự ảnh hưởng qua lại lẫn nhau.
4. TÍCH CÔNG ĐỨC
Tích đức chính là làm việc tốt. Cổ nhân thường giảng: “Thiện hữu thiện
báo, ác hữu ác báo”. Bất luận là văn hóa Nho gia, hay là văn hóa Phật gia, Đạo
gia thì đều đề xướng việc giúp người tích đức hành thiện, từ đó mà thay đổi vận
mệnh.
Một ví dụ kinh điển nhất được ghi chép trong lịch sử chính là câu chuyện
về Viên Liễu Phàm đời nhà Minh cải biến vận mệnh.
Về sau, cuốn “Liễu Phàm tứ huấn” được hậu thế sử dụng để răn dạy con
người nhận thức được sự chân thực của vận mệnh, tiêu chuẩn phân biệt rõ thiện
ác, phương cách sửa sai hướng thiện, từ đó thấy được sự hiệu nghiệm của việc
hành thiện tích đức trong việc thay đổi vận mệnh.
5. ĐỌC SÁCH TRI THỨC
Đọc sách chính là việc học văn hóa, tăng thêm tri thức.
Đọc sách là một quá trình học tập suốt đời. Thông qua đọc sách, chúng
ta có thể thu hoạch được tri thức, kết giao bạn bè, mở rộng tầm nhìn và còn có
thể nâng cao bản thân.
Đọc sách cũng là phương thức nhanh chóng và tốt nhất để học hỏi văn
hóa mấy ngàn năm từ cổ chí kim, thu nạp được lượng tri thức rộng lớn và trở
thành người có trí tuệ.
Đọc sách giúp con người có thêm cái nhìn đúng đắn về thế giới quan,
giá trị quan và nhân sinh quan. Nhờ đọc sách chúng ta có thể thông hiểu lời răn
dạy của các bậc hiền triết thời xưa. Nhờ đọc sách, chúng ta có thể rút ra những
bài học từ vô số các câu chuyện kim cổ, mở mang kiến thức, hấp thụ tinh hoa,
hình thành những quan niệm đúng đắn cho bản thân.
Đọc sách giúp chúng ta mở rộng tầm nhìn, không còn bị giới hạn bởi một
góc nhỏ bé của cuộc sống. Cùng với việc không ngừng đọc sách, sẽ hun đúc nên
trong chúng ta một tấm lòng rộng mở, lý tưởng và tín niệm cao xa hơn.
Đọc sách còn giúp chúng ta kết giao bạn bè, mở rộng phạm vi giao tiếp.
Thông qua đọc sách, chúng ta có thể tìm được bạn hữu tâm đầu ý hợp, mở lòng và
thư thái.
Cho nên, từ xưa đến nay, đọc sách thánh hiền luôn là phương pháp quan
trọng thay đổi vận mệnh của con người.
6. TÊN
Cổ nhân có câu: “Cho con nghìn vàng không bằng cho con một cái tên”. Từ
nghĩa bề mặt cũng có thể thấy cổ nhân rất coi trọng việc đặt tên cho con cái. Một
cái tên tốt, ý nghĩa sẽ có tác dụng khích lệ đối với cuộc đời mỗi người, thậm
chí còn có tác dụng dẫn dắt, chỉ dẫn.
Người xưa đặc biệt là các gia đình danh gia vọng tộc hoặc dòng dõi Nho
sinh đều rất coi trọng việc đặt tên cho con cái sao cho có ý nghĩa.
7. TƯỚNG MẠO
Tướng chính là chỉ tướng mạo, bao gồm tướng mặt và tướng tay.
Thời xưa có câu: “Tướng do tâm sinh, tâm do cảnh tạo, cảnh tùy tâm
chuyển”. Ý nói rằng, thông qua tướng mạo bên ngoài của một người có thể phân
tích ra được ý nghĩ trong nội tâm của người ấy. Mắt ác tâm tất xấu, mắt thiện
tâm tất thiện. Tu đức tại tâm, cho nên điều cát hung là có thể thay đổi. Tâm khởi
thiện niệm, các loại phúc báo sẽ lập tức đến.
8. KÍNH THẦN
Kính Thần nghĩa là luôn có tâm kính sợ Thần linh thánh hiền.
Khổng Tử đã dạy các đệ tử của ông rằng, làm việc nghĩa, có ích cho
dân, tuy phải kính trọng quỷ thần nhưng không cầu cạnh quỷ thần, mà nên tránh
xa quỷ thần, đó là trí. Người xưa cũng nói: “Bậc quân tử có ba cái sợ, sợ mệnh
trời, sợ đại nhân, sợ lời của Thánh nhân.”
Mệnh trời tức là quy luật vận hành của Đạo Trời, cần phải kính trọng Đạo
Trời. Sợ đại nhân tức là người tu dưỡng đạo đức rất cao, cần phải kính sợ họ,
kính sợ bậc bề trên, bậc tôn giả. Sợ lời của thánh nhân, đối với những lời nói
của bậc thánh hiền phải có lòng kính sợ. Người nào làm được ba điều sợ này, thì
con đường đời sẽ rất vững vàng và ổn định.
9. KẾT GIAO VỚI NGƯỜI TỐT TRÁNH
KẺ XẤU
Kết giao quý nhân tức là chọn người thiện mà kết giao. Người xưa có
câu: Gần mực thì đen, gần đèn thì rạng.” Nếu xung quanh một người đều là những
người đạo đức cao thượng, thì đạo đức của người ấy cũng sẽ trở nên cao thượng.
Trái lại, nếu một người luôn kết giao với những người có đạo đức thấp kém, thì
dần dà phẩm hạnh đạo đức của người này cũng sẽ xấu đi.
10. DƯỠNG SINH
Dưỡng sinh là giữ thân tâm đều khỏe mạnh. Thời xưa, dưỡng sinh không
chỉ đơn giản là sự vận động thân thể giống như ngày nay người ta thường nói. Dưỡng
sinh là bao gồm cả dưỡng tâm và dưỡng thân.
Hơn nữa cần sống thuận theo quy luật của tự nhiên, mặt trời mọc thì dậy,
mặt trời lặn thì nghỉ, phù hợp với quy luật vận hành bốn mùa của trời đất.
11. TRẠCH NGHIỆP, TRẠCH NGẪU
Trạch nghiệp tức là chọn nghề nghiệp công việc, trạch ngẫu là việc chọn
bạn đời, kết hôn lập gia đình.
Cổ nhân có câu: “Nam nhân sợ chọn nhầm nghề, nữ nhân sợ lấy nhầm chồng.”
Để có một sự nghiệp thành công cũng cần phải có một khoảng thời gian. Một người
trước tiên cần phải lập chí theo nghề có hy vọng thành công nhất, sau đó kiên định
không ngừng làm việc mới mong có thành công.
“Gia hòa vạn sự hưng”, vợ chồng hòa thuận, hai người đồng lòng thì quả
thực là quý hơn vàng. Đằng sau một người đàn ông thành công, luôn có một người
phụ nữ vĩ đại, đằng sau một người phụ nữ hạnh phúc đều có một người đàn ông
đáng tin cậy.
12. XU CÁT TỊ HUNG
Trong cuộc đời, người ta cần phải luôn phân tích tình huống, xem xét
thời thế, minh bạch lành dữ và họa phúc. Khi hoàn cảnh tốt lành thì cần thừa thế
mà tiến lên. Trái lại, khi hoàn cảnh hung hiểm, thì cần chú ý cẩn thận.
Có thể thấy, trong 12 nhân tố trên đây, chỉ có “Mệnh” là nhân tố tiên
thiên. 11 điều còn lại đều có thể thông qua sự cố gắng của bản thân mà thay đổi
được vận mệnh của mỗi người. Bởi vậy mà cổ nhân mới nói, mệnh là tự mình lập, vận
mệnh là nằm trong tay chính bản thân mỗi người.
ST
